XL100 – Magazyn walut. — baza wiedzy LINKSPOT

Spis treści

Obsługa magazynu walut z zaznaczonym parametrem: Wycena rozchodu środków pieniężnych zapisami późniejszymi

Wycena rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walucie obcej – przykłady

Rachunek walutowy – zasady funkcjonowania w świetle przepisów prawa bilansowego i prawa podatkowego

Jednostki gospodarcze, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dewizowego, mogą przechowywać środki pieniężne w walutach obcych na własnym rachunku walutowym w banku, z którego usług korzystają.

Wycena operacji wyrażonych w walutach obcych wg przepisów UoR

Kwestie związane z wyceną operacji wyrażonych w walutach obcych reguluje art. 30 ust 1 i 2 UoR. Ustawa określa zasady wyceny na dzień bilansowy oraz zasady wyceny operacji następujących w trakcie roku obrotowego.

Wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia – o ile odrębne przepisy dotyczące środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej i innych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz środków niepodlegających zwrotowi, pochodzących ze źródeł zagranicznych nie stanowią inaczej – odpowiednio po kursie:

faktycznie zastosowanym w tym dniu, wynikającym z charakteru operacji – w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub zobowiązań,
średnim ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego ten dzień – w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań, jeżeli nie jest zasadne zastosowanie kursu, o którym mowa w pkt 1, a także w przypadku pozostałych operacji.

Z punktu widzenia przepisów Ustawy o rachunkowości, wycena obrotów z tytułu transakcji w dewizach jest przeprowadzona wg przytoczonego powyżej artykułu Ustawy o rachunkowości. Rozchód waluty z rachunku powinien następować według metod wskazanych w art. 34 ust. 4, pkt 1-3 UoR (nie powstaną wówczas RK na rachunku walutowym, powstaną natomiast na kontach rozrachunkowych). Nie jest również sprzeczne z UoR wycenianie rozchodu według kursu sprzedaży banku przy jednoczesnym ustalaniu różnic kursowych od własnych środków pieniężnych.

Wycena operacji wyrażonych w walutach obcych wg przepisów ustawy o podatku dochodowym

Zgodnie z art. 9b ust.1 ustawy o CIT podatnicy ustalają różnice kursowe wg dwóch zasad:

Wg zasad podatkowych
Według przepisów Ustawy o rachunkowości, pod warunkiem, że w okresie nie krótszym niż trzy lata podatkowe (licząc od początku roku podatkowego, w którym zastosowano tę metodę), sprawozdania podatników będą badane przez podmioty uprawnione do badania sprawozdań finansowych.

W kontekście tych uregulowań podatnicy, którzy wybiorą opcję drugą, rozliczają różnice kursowe wg zasad UoR i mają one charakter zarówno bilansowy jak i podatkowy. Zatem konto walutowe może funkcjonować według zasad wynikających z Ustawy o rachunkowości i wszystkie związane z tym różnice kursowe będą uznane również za element wyniku podatkowego. Jednostka może dokonywać wyceny wpływu dewiz wg kursu faktycznego wynikającego z charakteru operacji, rozchodu wg metody FIFO (czyli bez ustalania RK od własnych środków pieniężnych) oraz przyjąć zasadę dokonywania wyceny środków pieniężnych tylko na dzień bilansowy.

Podatnicy, którzy wybiorą opcję pierwszą w myśl art. 15 a ust. 8 CIT – także powinni wyznaczać kolejność wyceny środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej, o której mowa w ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3, według przyjętej metody stosowanej w rachunkowości, której nie mogą zmieniać trakcie roku podatkowego.

Metody wyceny środków pieniężnych wyrażonych w walucie obcej

Zgodnie z obowiązującymi ustawami możliwe są następujące sposoby przeprowadzania wyceny:

Wycena wg FIFO (pierwsze przyszło, pierwsze wyszło)
Wycena wg LIFO (ostatnie przyszło, pierwsze wyszło)
Wycena wg średniej ważonej
Wg kursu sprzedaży banku z usług, którego korzysta jednostka

Założenia wyceny rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walutach obcych

W Comarch ERP XL istnieje możliwość prowadzenia wyceny rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walutach obcych na poziomie rejestru kasowo/bankowego, potocznie zwana magazynem walut. Z funkcjonalnością wprowadzonego sposobu dokonywania wyceny związane są dwa aspekty: kolejność kojarzenia KP z KW (rozliczenie wg FIFO, LIFO) oraz wycena wg kursu pobieranego z KP wg kolejności kojarzenia (LIFO, FIFO) bądź kursu wprowadzanego z ręki.

Definicje FIFO, LIFO

Pod pojęciami FIFO, LIFO należy rozumieć:

Wycena wg FIFO: to kojarzenie KW z KP, zaczynając od KP najwcześniej wystawionego (najstarszego) nie skojarzonego lub skojarzonego częściowo z KW. To także wycena rozchodu środków pieniężnych wg kursów pobranych z KP, z którymi KW jest kojarzone.
Wycena wg LIFO: to kojarzenie KW z KP, zaczynając od KP najpóźniej wystawionego, nie skojarzonego lub skojarzonego częściowo z KW. To także wycena rozchodu środków pieniężnych wg kursów pobranych z KP, z którymi KW jest kojarzone.

Rozliczenie wg. FIFO, LIFO

W systemie Comarch ERP XL została wprowadzona możliwość rozliczenia (skojarzenia) KP z KW wg metod FIFO, LIFO (parametr: Wycena na definicji rejestru kasowo/bankowego). Wybranie opcji: FIFO lub LIFO będzie wpływało na sposób kojarzenia zapisów rozchodowych z zapisami przychodowymi. Zapis rozchodowy zostanie rozliczony (skojarzony) z zapisami przychodowymi wg wskazanej metody kojarzenia FIFO lub LIFO. Istnieje również możliwość rezygnacji z takiego skojarzenia dokumentów KP z KW, poprzez wybór ustawienia: Brak na definicji rejestru walutowego (dotychczasowe działanie systemu). W tym ostatnim przypadku rozliczanie KP z KW będzie możliwe tylko na poziomie dekretów. Kurs, który będzie podpowiadany na zapisach rozchodowych będzie zgodny z dotychczasowym działaniem programu, a więc będzie pobierany zgodnie z ustawieniami na definicji wykorzystywanej operacji. Opis dotychczasowego sposobu dokonywania wyceny (do wersji 8.0) został opisany w biuletynie technicznym pt. Wycena rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walutach obcych.

Rejestr kasowo/bankowy

W rejestrze z określonym typem wyceny: FIFO lub LIFO na poziomie całego rejestru istnieje możliwość wprowadzania jedynie zapisów rozchodowych zgodnych z tym typem. Sposobu skojarzenia zapisów KW z zapisami KP nie można zmienić na wprowadzanych zapisach rozchodowych, musi on być zgodny, z tym który został wybrany dla całego rejestru. A więc w rejestrze z metodą wyceny określoną jako FIFO rozliczenie będzie następowało wg FIFO, w rejestrze z metodą określoną jako LIFO – jako LIFO.

Rozliczenie wyceny

Wycena wg. FIFO, LIFO.

Podczas wprowadzania zapisów kasowo/bankowych w ramach rejestru z określonym sposobem skojarzenia wyceny, na wprowadzonych zapisach istnieje możliwość wybrania kursu po jakim ma następować wycena, zgodnego z typem skojarzenia określonym na całym rejestrze. Kurs zgodny z metodą skojarzenia podpowiada się jako domyślny. A więc w rejestrze z typem określonym jako FIFO, podczas wprowadzania zapisu rozchodowego domyślnie podpowiadany jest kurs zgodny z tą metodą, a więc kurs wg FIFO. Analogicznie w rejestrze z typem określonym jako LIFO, na zapisach rozchodowych domyślnie podpowiadany jest kurs LIFO. Nie istnieje natomiast możliwość wskazania kursu zgodnego z drugim sposobem wyceny, a więc w ramach rejestru o typie FIFO, nie można określić kursu jako LIFO, i na odwrót.

Kurs zapisu rozchodowego

Warto zauważyć, że pomimo stosowania metod FIFO, LIFO, w programie Comarch ERP XL na wprowadzanych zapisach kasowo/bankowych rozchodowych umożliwiono także wycenę wg innego kursu, wprowadzonego z ręki. Taki kurs możliwy jest do wprowadzenia, jeśli na rozchodowym zapisie kasowo/bankowym zostanie wybrana opcja: Kurs: Ustalony. Wówczas zapis zostanie przeliczony po kursie wprowadzonym przez Użytkownika, a nie kursie wynikającym z zastosowanej metody wyceny. Taka funkcjonalność może mieć zastosowanie w kilku sytuacjach, np: – odsprzedaży waluty do banku po kursie ustalonym przez bank, podczas korzystania z kredytu w rachunku bieżącym walutowym. W sytuacji odsprzedaży waluty do banku rozliczenie (kojarzenie) będzie wg FIFO, lub LIFO, natomiast wycena wg kursu kupna banku, któremu jednostka sprzedaje dewizy.

Wybór kursu na zapisie rozchodowym.

Wycena rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walutach obcych

Zakładka Kurs/Wycena

W związku z wprowadzeniem funkcjonalności magazynu walut zmianie uległ wygląd zakładki Kurs/Wycena na zapisie kasowo/bankowym. Zakładka ta została uzupełniona o informacje: o sposobie dokonywanego skojarzenia dokumentów przychodowych z rozchodowymi (parametr: Rozliczenie wg: ), o typie pobranego kursu (parametr Kurs wg: – jeśli kurs zostanie określony jako Ustalony na zapisie istnieje możliwość podania wartości kursu), o kwocie jaka pozostaje do wyceny (pole: Pozostaje do wyceny: ), o kwocie różnic kursowych z wyceny (pole: Kwota RK: ).

Zakładka Kurs/Wycena

Na zakładce Kurs/wycena pojawiła się również tabelka, w której prezentowane są dokumenty, które biorą udział w wycenie. Dokumenty te prezentowane są w kolorze zielonym, jeśli program proponuje je do wyceny lub na czarno, jeśli wycena została już dokonana i dokumenty biorą w niej udział. W sytuacji kiedy do wyceny proponowany jest zapis KP późniejszy niż wyceniane KW, oznaczony on będzie dodatkowo żółtym tłem.

Propozycja wyceny

Zatwierdzona wycena

Dokonanie wyceny i ustalanie wartości zapisu rozchodowego

Wycena rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walutach obcych dokonywana jest na zakładce Kurs/Wycena rozchodowego zapisu kasowo/bankowego. Podczas wprowadzania zapisu rozchodowego, jeśli w danym rejestrze znajdują się odpowiednie zasoby środków pieniężnych, program proponuje, które zapisy mogą zostać skojarzone z wprowadzanym zapisem rozchodowym. Zapisy proponowane są przez program wg wybranej dla danego rejestru metody. Proponowane zapisy prezentowane są w kolorze zielonym. Dokonanie wyceny następuje poprzez naciśnięcie przycisku: [Wyceń]. Wybór tego przycisku powoduje zaakceptowanie zaproponowanej przez program propozycji wyceny i powiązanie przedstawionych zapisów przychodowych z wprowadzanym zapisem rozchodowym. Dodanie wyceny możliwe jest tylko z poziomu zapisu rozchodowego, na zapisie przychodnym wykonanie wyceny nie jest dostępne. Jeśli na zapisie rozchodowym kurs ma być pobierany wg metody LIFO lub LIFO, wartość i kwota pozostająca do rozliczenia w PLN takiego zapisu jest nieznana do momentu dokonania wyceny. Kwoty te prezentowane są w wysokości 0 PLN, jeśli zapis nie jest wyceniony.

Dokonanie wyceny

Po dokonaniu wyceny, zostaje ustalona wartość w PLN wprowadzanego rozchodowego zapisu kasowo/bankowego na podstawienie wartości skojarzonych z nim zapisów przychodowych. Warto zauważyć, że w takiej sytuacji dokonaniu wyceny nie towarzyszy naliczenie różnic kursowych od własnych środków pieniężnych.

Ustalenie wartości zapisu rozchodowego wg kursu FIFO

Jeśli natomiast kurs określony jest jako Ustalony, wartość, kwota pozostaje do rozliczenia i kwota pozostaje do wyceny wprowadzanego zapisu od razu przeliczane są również na walutę systemową. W takiej sytuacji od razu znana jest wartość w PLN dodawanego zapisu, mimo że nie został on jeszcze wyceniony.

Ustalenie wartości zapisu rozchodowego wg kursu Ustalonego

Tak jak to już zostało przedstawione powyżej wycena dokonywana jest zgodnie z propozycją przedstawioną przez program wg przyjętej metody. Jeśli okaże się, że w danym rejestrze brak jest wystarczających zasobów pieniężnych do dokonania wyceny przy kursie określonym jako FIFO lub LIFO, program poinformuje o tym w momencie dokonywania wyceny. Po wybraniu przycisku: Wyceń pojawi się komunikat, informujący o tym, że zapis został wyceniony tylko częściowo. Identyczna informacja pojawi się, gdy zapis nie zostanie w ogóle wyceniony, np. z powodu braku zapisów przychodowych w rejestrze.

Komunikat podczas częściowej wyceny wg kursu FIFO

W efekcie częściowej wyceny na zakładce Kurs/Wycena wartość zapisu ustalona jest tylko częściowo na podstawie skojarzonego zapisu przychodowego. W polu: Pozostaje do wyceny zawarta jest informacja, jaka kwota z tego zapisu będzie jeszcze podlegała wycenie. Kwota ta podawana jest tylko w walucie obcej, gdyż jej wartość w walucie systemowej nie jest znana do momentu dokonania wyceny.

Częściowa wycena wg kursu FIFO

Natomiast w przypadku częściowej wyceny (z powodu braku odpowiednich zapisów przychodowych) zapisu rozchodowego wprowadzanego z kursem Ustalonym, program ustala pełną wartość zapisu w PLN oraz informuje o braku możliwości dokonywania całkowitej wyceny. Po wybraniu przycisku: Wyceń pojawia się komunikat, informujący o braku zapisów przychodowych koniecznych do rozliczenia wyceny. Wycena dokona się w takiej sytuacji tylko częściowo. Identyczna informacja pojawi się, gdy zapis nie zostanie w ogóle wyceniony, np. z powodu braku zapisów przychodowych w rejestrze.

Komunikat podczas częściowej wyceny wg kursu Ustalonego

W efekcie częściowej wyceny zapisu rozchodowego z kursem Ustalonym na zakładce Kurs/Wycena w polu: Pozostaje do wyceny zawarta jest informacja, jaka kwota z tego zapisu będzie jeszcze podlegała wycenie. Wartość pozostająca do wyceny podana w takim przypadku jest w walucie systemowej oraz w walucie obcej, gdyż znana jest wartość kursu (kurs: Ustalony) po jakim ta kwota ma zostać przeliczona.

Wycena wg kursu Ustalonego

Przedstawiony powyżej sposób dokonywania wyceny dotyczy wyceny dokonywanej świadomie przez Użytkownika programu w momencie dodawania zapisu rozchodowego. Wycena rozchodu środków pieniężnych jest również automatycznie wykonywana przez program zgodnie z przyjętą na rejestrze metodą w sytuacjach opisanych poniżej. Wycena taka następuje zgodnie z uwagami podanymi powyżej, i co jest w tym związane, przytoczone komunikaty podczas dokonywania tej wyceny również mogą się pojawić. Wycena automatyczna następuje w poniższych sytuacjach:

Wycena dokonywana jest automatycznie przez program w momencie zapisywania zapisu kasowo/bankowego. Zaakceptowaniu ulegają w takiej sytuacji propozycje podane przez program.
Wycena dokonywana jest automatycznie w momencie rozliczania (z poziomu zakładki: Rozliczenia) wycenianego zapisu kasowego – bankowego rozchodowego z innym dokumentem posiadającym płatności. Wówczas również domyślnie akceptowane są propozycje podane przez program. Aby rozliczenie dodane zostało dodane, zapis rozchodowy musi mieć określoną wartość w PLN.
- - - Tak więc jeśli na zapisie wybrano kurs określony jako FIFO lub LIFO, dodanie rozliczenia będzie możliwe jedynie, gdy zapis zostanie do końca wyceniony. Jeśli na zapisie będzie pozostawała jeszcze jakaś kwota do wyceny (czyli wycena zostanie dokonana częściowo), rozliczenia nie zostanie dokonane, gdyż wartość zapisu w PLN nie zostanie do końca ustalona. W takiej sytuacji w momencie dodawania rozliczenia pojawi się komunikat, informujący o tym, że zapis nie został wyceniony do końca. - Jeśli na zapisie został wskazany kurs: Ustalony, to dodanie rozliczenia będzie zawsze możliwe, dlatego że wartość zapisu rozchodowego jest ustalana zawsze w stosunku do podanego kursu. Różnica kursowa z rozliczenia z dokumentem, naliczona zostanie wg kursu podanego na tym zapisie. Takie rozliczenie i naliczenie różnicy kursowej, będzie możliwe nawet, gdy w danym rejestrze nie będzie wystarczających zasobów pieniężnych do dokonania skojarzenia. Dodanie rozliczenia na zakładce: rozliczenia przy kursie Ustalonym, nie spowoduje zaakceptowania wyceny proponowanej przez program na zakładce Kurs\Wycena. Dopiero naciśnięcie przycisku: Wyceń lub zapisanie zapisu rozchodowego spowoduje jego skojarzenie z proponowanymi zapisami przychodowymi.
Wyceny można również dokonać dla danego raportu – wtedy wycenie podlegają wszystkie niewycenione zapisy znajdujące się na danym raporcie – zgodnie z przyjętą metodą kojarzenia zapisów: LIFO lub LIFO.

Rozliczenie wyceny z poziomu raportu

Wycena dokonywana jest również w momencie zamykania raportu – skojarzeniu podlegają wtedy wszystkie niewycenione zapisy zgodnie z przyjętą zasadą kojarzenia zapisów dla całego rejestru: FIFO lub LIFO. Logu pojawiającym się w momencie zamykania raportu znajduje się informacja o wycenionych w trakcie zamykania zapisach rozchodowych.

Informacja o dokonaniu skojarzenia wyceny podczas zamykania raportu

Wycena może również zostać wykonana dla wskazanych raportów znajdujących jest w danym rejestrze – skojarzeniu podlegają wtedy niewycenione zapisy znajdujące się we wskazanych raportach. Wycena następuje zgodnie z kolejnością wynikającą z wybranej na rejestrze metody kojarzenia: FIFO lub LIFO. Wycenie dokonywanej w ten sposób mogą podlegać zarówno zamknięte, jak i otwarte raporty.

Wycena z poziomu rejestru

W logu pojawiającym się w momencie dokonywania wyceny, znajduje się informacja o wycenionych, w ramach każdego ze wskazanych raportów, zapisach rozchodowych.

Informacja o dokonaniu wyceny z poziomu rejestru

Jeśli zapis kasowo/bankowy rozchodowy zostanie wprowadzony automatycznie do systemu, np. poprzez dokonanie zapłaty ‘łapką’ za faktury generujące płatność w walucie obcej o typie zobowiązanie, to kurs na takim zapisie ustalany jest zgodnie z metodą wyceny przyjętą na definicji rejestru (FIFO lub LIFO), w którym zapis powstaje, oczywiście przy założeniu, że w tym rejestrze znajduje się odpowiednia wartość zasobów pieniężnych. Taki zapis zostaje od razu skojarzony z zapisami przychodowych znajdującymi się w rejestrze w wyniku, czego zostaje ustalona jego wartość w walucie systemowej.
Jeśli podczas dodawania zapłaty okaże się, że wartość środków pieniężnych nie jest wystarczająca do dokonania skojarzenia wyceny, zapis kasowo/bankowy zostanie wprowadzony po kursie Ustalonym. Program w takiej sytuacji poprosi o podanie kursu, po jakim ma zostać wprowadzony zapis rozchodowy. Wartość takiego zapisu zostanie określona zgodnie z podanym kursem, natomiast zapis zostanie częściowo skojarzony z niewycenionym zapisami przychodowymi znajdującymi się w tym rejestrze.

Wycena przez wskazanie

Od wersji 11.0 wprowadzona została funkcjonalność wyceny przez wskazanie.

Na formatce zapisu kasowo/bankowego, w oknie raportu oraz w na zakładce: Raporty rejestru kasowo/bankowego dodany został przycisk: [Wycena przez wskazanie].

Analogicznie, jak w przypadku opisywanej powyżej opcji – Wyceń, podczas wprowadzania zapisu rozchodowego, jeśli w danym rejestrze znajdują się odpowiednie zasoby środków pieniężnych, program proponuje, które zapisy mogą zostać skojarzone z wprowadzanym zapisem rozchodowym. Zapisy proponowane są przez program wg wybranej dla danego rejestru metody. Opcja – wycena przez wskazanie umożliwia operatorowi wybór zapisów, które mają brać udział w wycenie. Po naciśnięciu ikony [Wycena przez wskazanie] zostanie otwarte okno: Lista zapisów do wyceny, w którym system do wskazania udostępni zapisy przychodowe, których timestamp jest wcześniejszy od timestamp zapisu wycenianego. W przypadku zaznaczenia kilku zapisów o różnych datach, system wyceni/rozliczy zapisy w kolejności wybranej na rejestrze (FIFO/LIFO), bądź w kolejności zaznaczenia, w zależności od wybranej opcji w sekcji: Kolejność wyceny.

Lista zapisów do wyceny

Usuwanie wyceny

Usuwanie dokonanej wyceny możliwe jest na zapisie kasowo/bankowym na zakładce Kurs/Wycena. Usunięcie wyceny dostępne jest pod przyciskiem: [Skasuj wycenę]. Skasowanie wyceny powoduje powrót do sytuacji, gdy program przedstawia propozycję dotyczącą skojarzenia tego zapisu z zapisami przychodowymi znajdującymi się w tym rejestrze. Skasowanie wyceny możliwe jest tylko z poziomu zapisu rozchodowego, na zapisie przychodnym usunięcie wyceny nie jest dostępne. Wycenę można usunąć do momentu zaksięgowania zapisu rozchodowego.

Skasowanie skojarzenia wyceny z poziomu zapisu

Jeśli na zapisie kasowo/bankowym rozchodowym kurs jest określony jako FIFO lub LIFO, usunięcie wyceny powoduje cofnięcie ustalenia wartości tego zapisu w walucie systemowej. W takiej sytuacji wartość tego zapisu w walucie systemowej ponownie wynosi 0 PLN. Usunięcie wyceny w takim przypadku możliwe jest, jeśli zapis kasowo/bankowy nie jest rozliczony. Jeśli taki zapis rozchodowy został rozliczony/skompensowany usunięcie skojarzenia wyceny nie będzie możliwe, gdyż na postawie wyceny została ustalona wartość tego zapisu.

Jeśli na zapisie rozchodowym zostanie wskazany kurs Ustalony, usunięcie wyceny z poziomu zakładki Kurs/Wycena również powoduje powrót do przedstawienia przez program propozycji wyceny. Wartość zapisu w walucie systemowej nie ulega jednak wyzerowaniu, gdyż wliczona jest ona na podstawie kursu Ustalonego. Usunięcie wyceny z poziomu zapisu możliwe jest do momentu dokonania rozliczenia/skompensowania tego zapisu.

Przedstawiony powyżej sposób usuwania wyceny dotyczy usuwania dokonywanego świadomie przez Użytkownika programu w poziomu zapisu rozchodowego. Usunięcia wyceny rozchodu środków pieniężnych można również dokonać w sytuacjach opisanych poniżej. Takie usunięcie następuje zgodnie z uwagami podanymi powyżej. Usunięcie wyceny możliwe jest również w poniższych sytuacjach:

Usunięcie wyceny możliwe jest z poziomu listy zapisów kasowo/bankowych znajdujących się w danym raporcie. Usunięcie wyceny następuje dla zaznaczonych na liście zapisów rozchodowych. Usunięcie wyceny w ten sposób możliwe jest dla zapisów, na których kurs został określony jako FIFO lub LIFO, pod warunkiem że zapis nie został rozliczony/ skompensowany. W przypadku zapisów o kursie Ustalonym usunięcie takiej wyceny jest możliwe również dla zapisów, które zostały rozliczone/skompensowane. Usunięcie wyceny jest możliwe nawet na zapisach znajdujących się zamkniętym raporcie. Wycenę można usunąć w ten sposób, jeśli raport nie jest zaksięgowany.

Usunięcie skojarzenia wyceny z poziomu raportu

Usunięcie wyceny możliwe jest również z poziomu całego rejestru dla zaznaczonych na liście raportów. Usunięcie skojarzenia wyceny w ten sposób możliwe jest dla zapisów, na których kurs został określony jako FIFO lub LIFO, pod warunkiem że zapis nie został rozliczony/ skompensowany. W wypadku zapisów o kursie Ustalonym usunięcie takiej wyceny jest możliwe również dla zapisów, które zostały rozliczone/skompensowane. Usunięcie wyceny jest możliwe nawet na zapisach znajdujących się zamkniętym raporcie. Wycenę można usunąć w ten sposób, jeśli raport nie jest zaksięgowany.

Usunięcie skojarzenia wyceny z poziomu rejestru

Uwaga

Jeśli zachodzi potrzeba usunięcia skojarzenia wyceny zaksięgowanych zapisów, aby móc to uczynić należy odksięgować raport, w którym znajdują się wycenione zapisy. Po odksięgowaniu raportu usunięcie wyceny możliwe jest do przeprowadzenia zgodnie z informacjami podanymi powyżej.

Różnice kursowe związane z wyceną

Wycenie wg FIFO, LIFO nie towarzyszy naliczenie różnic kursowych, chyba że Użytkownik zrezygnuje z kursu podpowiadanego wg jednej z w/w metod i wprowadzi kurs z ręki, jako tzw. kurs Ustalony. Po dokonaniu skojarzenia takiego dokumentu KW (wprowadzonego po kursie Ustalonym) z KP, zostaje utworzony dokument różnicy kursowej, który otrzymuje status: Wycena. Dokument ten jest automatycznie księgowany, jeśli księgowany jest ostatni z dokumentów biorących udział w wycenie. Księgowanie to następuje automatycznie bez względu na ustawienia w konfiguracji systemu dotyczące sposobu księgowania dokumentów różnicy kursowej. Dokument różnicy kursowej księgowany jest na konto rachunku walutowego, które przypięte jest do rejestru, w którym dokonywana jest wycena oraz odpowiednio na konto ujemnych lub dodatnich różnic kursowych. Warunkiem koniecznym prawidłowego zaksięgowania takiego dokumentu różnicy kursowej, jest określenie konta przypisanego do rejestru kasowo/bankowego walutowego jako konta rozrachunkowego. W przypadku określenia kursu na KW jako Ustalonego z dokumentem mogą być związane dwa typy różnic kursowych: wynikające z wyceny (KP <-> KW) oraz ze standardowego rozliczenia (KW <-> Faktura).

Różnica kursowa dotycząca wyceny

Różnice kursowe z wyceny podpinane są na zakładce Kurs/Wycena zapisu kasowo/bankowego o wyższym kursie bez względu na to czy jest to zapis rozchodowy czy przychodowy. Na drugim zapisie biorący udział w wycenie, kwota wynikająca z różnicy kursowej prezentowana jest natomiast w polu: Kwota RK.

Wartość różnicy kursowej dotyczącej wyceny

Różnice kursowe z wyceny prezentowane są również na zakładce: Stan raportu, w którym wycena ta została dokonana.

Wartość różnicy kursowej na podsumowaniu raportu

Uwaga

Różnica kursowa dotycząca wyceny zawsze powstaje w formie dokumentu różnicy kursowej o statusie: Wycena. Taki dokument tworzony jest nawet w sytuacji, gdy w konfiguracji systemu Comarch CDN XL zaznaczone jest, aby różnice tworzone były w formie dekretu różnicy kursowej

Księgowanie raportu z wycenionymi zapisami

Księgowanie wycenionego rozchodowego zapisu kasowo/bankowego następuje zgodnie z ogólnymi zasadami księgowania raportów kasowo/bankowych. W związku z tym, że wartość zapisu rozchodowego ustalana jest na podstawie kursów skojarzonych z nim zapisów przychodowych, jeśli na zapisie rozchodowym kurs zostanie wskazany jako określony wg metody FIFO lub LIFO, zapis rozchodowy księgowany jest po kursie wynikającym z tego skojarzenia.

Dekret wynikowy związany z zapisem rozchodowym

Jeśli na zapisie rozchodowym kurs zostanie wskazany jako określony wg metody FIFO lub LIFO i zapis ten zostanie skojarzony z więcej niż jednym zapisem przychodowym, wartość zapisu rozchodowego zostanie ustalona na podstawie wszystkich skojarzonych z nim zapisów przychodowych. W takiej sytuacji po zaksięgowaniu raportu, z danym zapisem rozchodowym będzie powiązanych tyle dekretów wynikowych, ile zostało z tym zapisem skojarzonych zapisów przychodowych. Każdemu skojarzeniu odpowiada w takiej sytuacji osobny dekret. Takie księgowanie zapisu rozchodowego wynika z faktu, iż wartość tego zapisu została ustalona na podstawie kilku zapisów przychodowych, z których każdy był wprowadzony po innym kursie. Aby różnice kursowe związane z rozliczeniem transakcji wyliczały się w przyszłości prawidłowo, takie księgowanie zapisu, w podziale na zastosowane kursy, jest konieczne.

Dekrety wynikowe związane z zapisem rozchodowym wycenionym po kursie FIFO

Jeśli zapis rozchodowy zostanie wprowadzony po kursie określonym jako Ustalony, a następnie zostanie skojarzony z więcej niż jednym zapisem przychodowym, to w wyniku jego zaksięgowania zostanie utworzony tylko jeden dekret wynikowy, gdyż wartość tego zapisu i kurs po jakim został wprowadzony jest ustalona, a nie wyliczana na podstawie zapisów skojarzonych.

Dekret wynikowy związany z zapisem rozchodowym wycenionym po kursie Ustalonym

Rozrachunek dekretów związanych z wyceną

Rozrachunek związany z wyceną rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walutach obcych dokonywany jest na koncie rozrachunkowym przypisanym do rejestru, w którym dokonywana jest wycena. Rozrachunek taki powstaje automatycznie w momencie zaksięgowania ostatniego raportu biorącego udział w wycenie. Dekrety zapisów przychodowych i rozchodowych zostają ze sobą rozrachowane w taki sam sposób, w jaki zostały ze sobą skojarzone zapisy.

Skojarzenie wyceny

Rozrachunek dekretów związanych z wycenianymi zapisami

Jeśli wykorzystywana jest funkcjonalność wyceny rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walutach obcych, to zaksięgowaniu skojarzonych zapisów musi towarzyszyć powstanie rozrachunku związanego z wyceną na koncie przypisanym do rejestru. W programie nie może mieć miejsca sytuacja, gdy mimo istnienia wyceny na zaksięgowanych zapisach kasowo/bankowych, na dekretach rozrachunek nie został utworzony. Rozrachunek dekretów zawsze w takim przypadku tworzony jest automatycznie przez program.

Warto podkreślić, że w systemie nie ma możliwości usunięcia wyceny poprzez skasowanie rozrachunków, które są z nią związane, powstałych na koncie rozrachunkowym rejestru. Podczas próby usunięcia takich rozrachunków pojawia się poniższy komunikat.

Komunikat podczas próby usunięcia rozrachunku wyceny

Usunięcie wyceny jest możliwe tylko sposób przedstawiony w podrozdziale: Wycena przez wskazanie.

Zmiana sposobu wyceny

W związku z tym, że sposób wyceny ustalany jest na poziomie całego rejestru, możliwy jest do ustalenia tylko raz podczas wprowadzania rejestru, bez możliwości zmiany. Po wprowadzeniu w rejestrze pierwszego raportu, opcja dotycząca wyceny na definicji tego rejestru ulega wyszarzeniu. Jeśli w kolejnym roku obrachunkowym zostaje podjęta decyzja o zmianie sposobu dokonywania wyceny należy założyć nowy rejestr kasowo/bankowym z nowym typem wyceny.

Wybór sposobu wyceny

Uwaga

W momencie dokonywania konwersji bazy z wersji 8.0 na istniejących rejestrach kasowo/bankowych walutowych opcja: Wycena automatycznie ustawiana jest na Brak. Ustawienia tego parametru w takim przypadku nie można zmienić. Aby korzystać z funkcjonalności tzw. magazynu walut należy założyć nowy rejestr z odpowiednim sposobem wyceny

Raport o typie: Bilans Otwarcia

W raportach kasowo/bankowych walutowych istnieje możliwość wprowadzenia raportu: Bilans Otwarcia. Raport wprowadzony jako raport bilansu otwarcia oznaczony jest znacznikiem: RBO. W ramach tego raportu mogą być wprowadzane niewycenione zapisy z rejestru, w którym wycena była dokonywana tylko na kontach księgowych, np. w poprzedniej wersji programu, albo niewycenione zapisy pochodzące z rejestru o innym typie wyceny. Raport Bilansu Otwarcia może zostać wprowadzony mimo iż w rejestrze już istnieją raporty bieżące. Domyślnie raport ten otwierany jest z datą i godziną o dwie sekundy wcześniejszą niż pierwszy raport w tym rejestrze.

Raport RBO

Uwaga

Jeżeli raport RBO zostanie wprowadzony po wprowadzeniu jakiegokolwiek raportu bieżącego, należy usunąć wycenę z wszystkich wprowadzonych raportów i wycenić je ponownie.

Na raporcie dostępne są parametry:

Nie księguj
Księguj jako BO – jeżeli raport bilansu otwarcia zostanie zaksięgowany z zaznaczonym parametrem, dekret z tego raportu ujmowany będzie zawsze na kontach na pierwszy dzień bieżącego okresu obrachunkowego jako dekret bilansu otwarcia. Trafi on zawsze do dziennika *BO* i uwzględniany będzie na kontach jako bilans otwarcia na ten dzień, mimo że data zamknięcia raportu może być inna.

Dekret raportu RBO

Odksięgowanie takiego raportu RBO możliwe jest jedynie z poziomu tego raportu, za pomocą opcji: Usuń dekret dostępnej spod prawego przycisku myszy.

Odksięgowanie raportu RBO

Księguj w obrotach bieżących – raport zaksięgowany z zaznaczonym parametrem zostanie ujęty w księgach pod datą zamknięcia raportu, w dzienniku wskazanym na rejestrze bankowym, a więc w analogiczny sposób jak pozostałe wyciągi bankowe.
Nie rozliczaj – parametr decyduje o tym, czy zapisy z danego raportu mają podlegać rozliczaniu/skompensowaniu Jeśli raport Bilansu Otwarcia zostanie zaksięgowany, dekret z tego raportu ujmowany na kontach jest zawsze na pierwszy dzień bieżącego okresu obrachunkowego jako dekret bilansu otwarcia. Trafia on zawsze do dziennika *BO* i uwzględniany jest na kontach jako bilans otwarcia na ten dzień, mimo że data zamknięcia raportu może być inna.

Obsługa magazynu walut z zaznaczonym parametrem: Wycena rozchodu środków pieniężnych zapisami późniejszymi.

Do wersji 10.5 włącznie, w przypadku wyboru wyceny wg FIFO/LIFO, rozchód wyceniany jest na podstawie dokumentów przychodu, których data wystawienia (timestamp) jest wcześniejsza od daty dokumentu rozchodu. Nie ma możliwości wyceny rozchodu zapisami wystawionymi w terminie późniejszym. Z uwagi na sytuację, w której saldo na rachunku walutowym może mieć wartość ujemną np.: w związku z zaciągniętym kredytem a’konto spłaty bieżących zobowiązań, w wersji 11.0 wprowadzono możliwość wyceny zapisów rozchodowych z zapisami przychodowymi, których data wystawienia (timestamp) jest późniejsza od daty dokumentu rozchodu.

W takim przypadku wycena (ustalenie kursu) będzie możliwa wg:

FIFO
LIFO
Wg kursu ustalonego
Przez wskazanie (Jeżeli ich ilość będzie większa od 1, do wyceny będą brane zapisy w kolejności ustawionej na rejestrze – FIFO lub LIFO)

Dodatkowo, pomimo kursu ustalonego (wprowadzonego ręcznie) rozliczenie (kojarzenie zapisów rozchodowych z przychodowymi) będzie możliwe wg zasad:

FIFO
LIFO
Przez wskazanie (w ramach zapisów wskazanych, wg kolejności FIFO/LIFO)

Parametr „Wycena rozchodu środków pieniężnych zapisami późniejszymi” wprowadzony został w wersji 11.0 i znajduje się na zakładce: Ogólne rejestru kasowo/bankowego.

Aktywacja parametru umożliwia wycenę/rozliczenie zapisów rozchodowych z zapisami przychodowymi, których data wystawienia (timestamp) jest późniejsza od daty dokumentu rozchodu.

Rejestr kasowo/bankowy, parametr: Wycena rozchodu śr. pieniężnych zapisami późniejszymi

Po zaznaczeniu parametru „Wycena rozchodu śr. pieniężnych zapisami późniejszymi możliwa jest:

Wycena i rozliczenie wg FIFO, LIFO z uwzględnieniem zapisów przychodowych, których timestamp jest wcześniejszy lub późniejszy od timestamp zapisu wycenianego
Wycena wg kursu ustalonego i rozliczenie wg metod wybranych na rejestrze (FIFO/LIFO) z uwzględnieniem zapisów przychodowych, których timestamp jest wcześniejszy lub późniejszy od timestamp zapisu wycenianego. Tego rodzaju rozliczeniu musi towarzyszyć wygenerowanie RK zgodnie z przyjętymi zasadami.

Po zaznaczeniu parametru „Wycena rozchodu śr. pieniężnych zapisami późniejszymi” i wykorzystaniu opcji: Wycena przez wskazanie, możliwa jest:

Wycena i rozliczenie w ramach puli wskazanej przez użytkownika. System do wskazania udostępni zapisy przychodowe, których timestamp jest wcześniejszy lub późniejszy od timestamp zapisu wycenianego. W przypadku zaznaczenia kilku zapisów o różnych datach, system wyceni/rozliczy zapis w kolejności wybranej na rejestrze (FIFO/LIFO), bądź w kolejności zaznaczenia, w zależności od wybranej opcji w sekcji: Kolejność wyceny.
Wycena wg kursu ustalonego i rozliczenie w ramach puli wskazanej przez użytkownika. System do wskazania udostępni zapisy przychodowe, których timestamp jest wcześniejszy lub późniejszy od timestamp zapisu wycenianego. W przypadku zaznaczenia kilku zapisów, o różnych datach, system rozliczy zapis w kolejności wybranej na rejestrze (FIFO/LIFO), bądź w kolejności zaznaczenia, w zależności od wybranej opcji w sekcji: Kolejność wyceny. Tego rodzaju wycenie/rozliczeniu będzie towarzyszyło wygenerowanie RK, zgodnie z przyjętymi dla wyceny zasadami.

Wycena rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walucie obcej – przykłady

Poniższe przykłady zaprezentują ogólnie rozumiane rozrachunki od strony dokumentów oraz dekretów i pozwolą lepiej zrozumieć sposób wyceny walutowych środków pieniężnych w systemie Comarch ERP XL.

Przykład 1 – wycena wg kursu FIFO lub LIFO

W poniższym przykładzie założono, że sposób wyceny na definicji rejestru został określony jako FIFO, a na zapisach rozchodowych kurs również został określony jako FIFO. Wszystkie poniższe operacje zostały wprowadzone w kwocie 100 EUR.

Zapisy zostały wprowadzone do rejestru kasowo – bankowego wg następującej kolejności:

KP1
KP2
KW1 – kurs na KW1 został ustalony wg kursu z KP1, z którym KW1 został skojarzony.
KW2 – kurs na KW2 został ustalony wg kursu z KP2, z którym KW2 został skojarzony.
KP3
KW3 – kurs na KW3 został ustalony wg kursu z KP3, z którym KW3 został skojarzony.

Operacje biorące udział w rozliczeniach:

Rozliczenie KP1 z FS1 – zapis kasowy (przychód) rozlicza płatność (należność).
Rozliczenie KW1 z FZ1 – zapis kasowy (rozchód) rozlicza płatność (zobowiązanie).
Kompensata KP2 z KW2 – zapis kasowy (przychód) kompensuje zapis kasowy (rozchód).
KP3 – dokument nierozliczony. Dokumentuje zaliczkę a’ konto przyszłej dostawy, która zostanie zrealizowana w kolejnym miesiącu. (W przyszłości zapis zostanie rozliczony z płatnością, natomiast w miesiącu, w którym przyjęto zaliczkę zostanie on ujęty w wycenie rozchodu środków pieniężnych).
KW3 – dokument nierozliczony. Dokumentuje zaliczkę a’ konto przyszłej dostawy po stronie zakupu, która zostanie zrealizowana w kolejnym miesiącu. (W przyszłości zapis zostanie rozliczony z płatnością, natomiast w miesiącu, w którym wypłacono zaliczkę zostanie on ujęty w wycenie rozchodu środków pieniężnych).

Ewidencja i rozrachunek dekretów związanych z w/w operacjami

Operacja 1.a. Rozliczone ze sobą dokumenty FS1 oraz KP1 zaksięgowano na koncie rozrachunkowym 203-X, FS1 po stronie „Wn”, KP1 po stronie „Ma”. Na tym koncie powstał rozrachunek, któremu towarzyszyło naliczenie różnicy kursowej – nastąpiła zatem ostateczna wycena należności.
Operacja 1.b. Dokument KP1 został także zaksięgowany po stronie „Wn” na koncie rozrachunkowym rejestru – „133 Rachunek dewizowy”, na którym ewidencjonowane są dekrety związane z wpływem i wydatkowaniem środków pieniężnych. Konto to powiązane jest z kontem pozabilansowym walutowym, dzięki temu ma miejsce dualna rejestracja operacji w PLN oraz w walucie obcej.
Operacja 2.a. Rozliczone ze sobą dokumenty KW1 oraz FZ1 zaksięgowano na koncie rozrachunkowym 203-X, KW1 po stronie „Wn”, FZ1 po stronie „Ma”. Na tym koncie powstał rozrachunek, któremu towarzyszyło naliczenie różnicy kursowej – nastąpiła wycena zobowiązania.
Operacja 2.b. Dokument KW1 zaksięgowano po stronie „Ma” na koncie rozrachunkowym – „133 Rachunek dewizowy”.

Podczas wprowadzania zapisów rozchodowych, kurs na nich zostaje ustalony wg kursu pobranego ze skojarzonych z nimi zapisów przychodowych zgodnie z metodą FIFO. Skojarzenie zapisów nie powoduje w takim przypadku powstania różnic kursowych. Skojarzenie zapisów rozchodowych z zapisami przychodowymi nie powoduje ich wzajemnego rozliczenia, wobec czego dokumenty te mogą zostać rozliczone/skompensowane z innymi dokumentami. Dopiero w wyniku takiego rozliczenia/skompensowania powstają różnice kursowe. Po zaksięgowaniu wszystkich zapisów biorących udział w wycenie (po zaksięgowaniu raportów z tymi zapisami) na koncie rozrachunkowym „133 – Rachunek dewizowy” utworzony zostaje automatycznie rozrachunek pomiędzy dekretami skojarzonych ze sobą zapisów przychodowych i rozchodowych. W związku z tym nie ma potrzeby wykonywania dodatkowego rozrachunku ręcznie na dekretach pochodzących z zaksięgowania zapisów kasowo – bankowych.

Okno rozrachunków

Reasumując:

W powyższym przykładzie na koncie „133 Rachunek dewizowy” rozrachunek związany z wyceną rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walutach obcych został wykonany automatycznie w momencie zaksięgowania raportów, w których znajdują się zapisy biorące udział w skojarzeniu wyceny. W takiej sytuacji nie ma potrzeby ręcznego dokonywania rozrachunków. W tym przypadku nie zostały utworzone różnice kursowe związane z wyceną, gdyż kurs na zapisach rozchodowych był ustalany na podstawie kursów skojarzonych z nim zapisów przychodowych.

Przykład 2 – wycena wg kursu Ustalonego

W poniższym przykładzie założono, że sposób wyceny na definicji rejestru został określony jako FIFO, a na zapisach rozchodowych kurs został określony jako Ustalony. Wszystkie poniższe operacje zostały wprowadzone w kwocie 100 EUR, a kurs podany na zapisach rozchodowych był różny od kursu na zapisach przychodowych.

Zapisy zostały wprowadzone do rejestru kasowo – bankowego wg następującej kolejności:

KP1
KP2
KW1 – kurs na KW1 został wprowadzony jako kurs Ustalony, a KW1 zostało skojarzone w KP1.
KW2 – kurs na KW2 został wprowadzony jako kurs Ustalony, a KW2 zostało skojarzone w KP2.
KP3
KW3 – kurs na KW3 został wprowadzony jako kurs Ustalony, a KW3 zostało skojarzone w KP3.

Operacje biorące udział w rozliczeniach:

Rozliczenie KP1 z FS1 – zapis kasowy (przychód) rozlicza płatność (należność).
Rozliczenie KW1 z FZ1 – zapis kasowy (rozchód) rozlicza płatność (zobowiązanie).
Kompensata KP2 z KW2 – zapis kasowy (przychód) kompensuje zapis kasowy (rozchód).
KP3 – dokument nierozliczony. Dokumentuje zaliczkę a’ konto przyszłej dostawy, która zostanie zrealizowana w kolejnym miesiącu. (W przyszłości zapis zostanie rozliczony z płatnością, natomiast w miesiącu, w którym przyjęto zaliczkę zostanie on ujęty w wycenie rozchodu środków pieniężnych).
KW3 – dokument nierozliczony. Dokumentuje zaliczkę a’ konto przyszłej dostawy po stronie zakupu, która zostanie zrealizowana w kolejnym miesiącu. (W przyszłości zapis zostanie rozliczony z płatnością, natomiast w miesiącu, w którym wypłacono zaliczkę zostanie on ujęty w wycenie rozchodu środków pieniężnych).

Ewidencja i rozrachunek dekretów związanych z w/w operacjami

Operacja 1.a. Rozliczone ze sobą dokumenty FS1 oraz KP1 zaksięgowano na koncie rozrachunkowym 203-X, FS1 po stronie „Wn”, KP1 po stronie „Ma”. Na tym koncie powstał rozrachunek, któremu towarzyszyło naliczenie różnicy kursowej – nastąpiła zatem ostateczna wycena należności.
Operacja 1.b. Dokument KP1 został także zaksięgowany po stronie „Wn” na koncie rozrachunkowym – „133 Rachunek dewizowy”, na którym ewidencjonowane są dekrety związane z wpływem i wydatkowaniem środków pieniężnych. Konto to powiązane jest z kontem pozabilansowym walutowym, dzięki temu ma miejsce dualna rejestracja operacji w PLN oraz w walucie obcej.
Operacja 2.a. Rozliczone ze sobą dokumenty KW1 oraz FZ1 zaksięgowano na koncie rozrachunkowym 203-X, KW1 po stronie „Wn”, FZ1 po stronie „Ma”. Na tym koncie powstał rozrachunek, któremu towarzyszyło naliczenie różnicy kursowej – nastąpiła wycena zobowiązania.
Operacja 2.b. Dokument KW1 zaksięgowano po stronie „Ma” na koncie rozrachunkowym – „133 Rachunek dewizowy”.

Podczas wprowadzania zapisów rozchodowych, kurs na nich jest określony jako Ustalony. Zapisy te są kojarzone z niewycenionymi zapisami przychodowymi wg przyjętej na definicji rejestru metody kojarzenia, która w tym przypadku jest metodą FIFO. Skojarzenie zapisów powoduje w takim przypadku powstanie różnic kursowych z wyceny. Skojarzenie zapisów rozchodowych z zapisami przychodowymi nie powoduje ich wzajemnego rozliczenia, wobec czego dokumenty te mogą zostać rozliczone\skompensowane z innymi dokumentami. W wyniku takiego rozliczenia\skompensowania również powstają różnice kursowe. W tym przypadku są to różnice kursowe związane z realizacją transakcji. Po zaksięgowaniu wszystkich zapisów biorących udział w wycenie (po zaksięgowaniu raportów z tymi zapisami) na koncie rozrachunkowym „133 – Rachunek dewizowy” utworzony zostaje automatycznie rozrachunek pomiędzy dekretami skojarzonych ze sobą zapisów przychodowych i rozchodowych. Podczas księgowania raportów automatycznie księgowane są również różnice kursowe związane z wyceną rozchodu środków pieniężnych. Księgowanie przebiega na konto przypisane do definicji rejestru i odpowiednio konto dodatnich lub ujemnych różnic kursowych. Takie różnice kursowe są integralną częścią rozrachunku. W związku z tym, że różnice kursowe księgowane są automatycznie i rozrachunek na kontach powstaje również automatycznie nie ma potrzeby wykonywania dodatkowego rozrachunku ręcznie na dekretach pochodzących z zaksięgowania zapisów kasowo – bankowych.

Okno rozrachunków

Różnica kursowa z wyceny

Reasumując:

W powyższych przykładach na koncie „133 Rachunek dewizowy” rozrachunek związany z wyceną rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walutach obcych został wykonany automatycznie w momencie zaksięgowania raportów, w których znajdują się zapisy biorące udział w skojarzeniu wyceny. W takiej sytuacji nie ma potrzeby ręcznego dokonywania rozrachunków. W tym przypadku zostały utworzone różnice kursowe związane z wyceną, gdyż kurs na zapisach rozchodowych był podany jako kurs Ustalony.

Problem wyceny walutowych środków pieniężnych prześledzimy teraz na konkretnych danych liczbowych w następnym przykładzie.

Przykład 3 – wycena wg kursu FIFO, przez wskazanie na rejestrze z zaznaczonym parametrem: Wycena rozchodu środków pieniężnych zapisami późniejszymi.

Zapisy zostały wprowadzone do rejestru kasowo – bankowego wg następującej kolejności:

KP1
KP2
KW1 – kurs na KW1 został ustalony wg kursu z KP1, z którym KW1 został skojarzony.
KW2 – kurs na KW2 został ustalony wg kursu z KP2, z którym KW2 został skojarzony.
KW3 – kurs na KW3 został ustalony wg kursu z KP3, z którym KW3 został skojarzony przez wskazanie.
KP3

Operacje biorące udział w rozliczeniach:

Rozliczenie KP1 z FS1 – zapis kasowy (przychód) rozlicza płatność (należność).
Rozliczenie KW1 z FZ1 – zapis kasowy (rozchód) rozlicza płatność (zobowiązanie).
Kompensata KP2 z KW2 – zapis kasowy (przychód) kompensuje zapis kasowy (rozchód).
KW3 – dokument nierozliczony. Dokumentuje zaliczkę a’ konto przyszłej dostawy po stronie zakupu, która zostanie zrealizowana w kolejnym miesiącu. (W przyszłości zapis zostanie rozliczony z płatnością, natomiast w miesiącu, w którym wypłacono zaliczkę zostanie on ujęty w wycenie rozchodu środków pieniężnych).
KP3 – dokument nierozliczony. Dokumentuje zaliczkę a’ konto przyszłej dostawy, która zostanie zrealizowana w kolejnym miesiącu. (W przyszłości zapis zostanie rozliczony z płatnością, natomiast w miesiącu, w którym przyjęto zaliczkę zostanie on ujęty w wycenie rozchodu środków pieniężnych).

Ewidencja i rozrachunek dekretów związanych z w/w operacjami

Operacja 1.a Rozliczone ze sobą dokumenty FS1 oraz KP1 zaksięgowano na koncie rozrachunkowym 203-X, FS1 po stronie „Wn”, KP1 po stronie „Ma”. Na tym koncie powstał rozrachunek, któremu towarzyszyło naliczenie różnicy kursowej – nastąpiła zatem ostateczna wycena należności.
Operacja 1.b Dokument KP1 został także zaksięgowany po stronie „Wn” na koncie rozrachunkowym – „133 Rachunek dewizowy”, na którym ewidencjonowane są dekrety związane z wpływem i wydatkowaniem środków pieniężnych. Konto to powiązane jest z kontem pozabilansowym walutowym, dzięki temu ma miejsce dualna rejestracja operacji w PLN oraz w walucie obcej.
Operacja 2.a Rozliczone ze sobą dokumenty KW1 oraz FZ1 zaksięgowano na koncie rozrachunkowym 203-X, KW1 po stronie „Wn”, FZ1 po stronie „Ma”. Na tym koncie powstał rozrachunek, któremu towarzyszyło naliczenie różnicy kursowej – nastąpiła wycena zobowiązania.
Operacja 2.b Dokument KW1 zaksięgowano po stronie „Ma” na koncie rozrachunkowym – „133 Rachunek dewizowy”.
Operacja 4 W momencie wprowadzania zapisu KW3 brak jest na rachunku środków do wyceny tego zapisu. Zapis ten pozostaje niewyceniony.
Operacja 5 W momencie przyjęcia środków KP3 dokonana może zostać wycena zapisu KW3 z późniejszym zapisem KP3

Przykład 4 – liczbowy

Przedsiębiorstwo prowadzi rachunek dewizowy w Euro.

W celu rejestracji na koncie księgowym wpływów, wydatków środków pieniężnych w walucie obcej założono następujące konta:

„133 Rachunek dewizowy” (konto bilansowe, rozrachunkowe, waluta konta – PLN)

„933 Rachunek dewizowy” (konto pozabilansowe, rozrachunkowe, waluta konta – EUR)

Powiązano ze sobą konta 133 i 933

Założono rejestr kasowy o nazwie „MW”, któremu przypisano walutę EUR oraz konto pozabilansowe, walutowe, rozrachunkowe, „933”, powiązane z kontem bilansowym, złotówkowym, rozrachunkowym, „133 Rachunek dewizowy”. Metoda wyceny została określona jako FIFO.

Wprowadzenie rejestru

Okno konta księgowego

W miesiącu październiku miały miejsce następujące operacje:

01.10.17 – wystawiono FS1 kontrahentowi „X” na kwotę 3.000,00 Euro. Średni kurs NBP z poprzedniego dnia roboczego wynosił 100 Euro = 385,00 PLN
04.10.17 – KP1- zarejestrowano zapłatę na kwotę 3.000,00 Euro za FS1. Kurs : 100 Euro = 390,00 PLN
05.10.17 – KP2 zarejestrowano wpływ zaliczki na kwotę 10.000 Euro na poczet dostawy, która będzie realizowana w przyszłym miesiącu. Kurs :100 Euro = 375,00 PLN
06.10.17 – KW1 – sprzedano do banku 5.000,00 Euro, celem zasilenia rachunku bieżącego. Kurs : 100 Euro = 385,00 PLN
07.10.17 – wpłynęła FZ1 od kontrahenta unijnego na kwotę 3.000 Euro. Średni kurs NBP z poprzedniego dnia roboczego wynosił 100 Euro = 387,00 PLN
08.10.17 – KW2 – dokonano zapłaty za FZ1 na kwotę 3.000 Euro.
10.10.17 – wystawiono FS2 kontrahentowi „X” na kwotę 20.000 Euro. Średni kurs NBP poprzedniego dnia roboczego wynosił 100 Euro = 401,00 PLN
12.10.17 – KP3 – zarejestrowano zapłatę 12.000 Euro. Kurs : 100 Euro = 389,00 PLN
15.10.17 – KP4 – od banku zakupiono 8.000 Euro. Kurs : 100 Euro = 392,00 PLN
22.10.17 – KW3 – dokonano zapłaty w wysokości 25.000 Euro na poczet przyszłej dostawy.

W ramach rejestru wprowadzamy następujące dokumenty KP, KW:

Poniżej lista walutowych operacji kasowych/bankowych zarejestrowanych w systemie Comarch ERP XL.

Lista – raport bankowy w walucie

Lista – raport bankowy pozycję przeliczone na walutę systemową z doliczonymi RK

Podczas wprowadzania zapisów rozchodowych dokonywana jest wycena wprowadzonych zapisów zgodnie z przyjętym na zapisie kursem: FIFO lub Ustalonym, oraz dokonywane jest skojarzenia zapisów przychodowych z rozchodowymi zgodnie z przyjęta metodą kojarzenia określoną na definicji rejestru, w tym przypadku metodą FIFO.

Wycena rozchodu środków pieniężnych w rejestrze EURO:

Jak widać z prezentowanego przykładu, wartość rozchodowanych środków pieniężnych w walucie PLN, po uwzględnieniu różnic kursowych wynosi 127.440,00 PLN.

Poniżej prezentacja zapisów księgowych w PLN na koncie 133 „Rachunek dewizowy” oraz w walucie obcej 933 „Rachunek dewizowy” w systemie Comarch ERP XL – po zaksięgowaniu wyciągu bankowego, czyli po uwzględnieniu wyceny również na poziomie konta rozrachunkowego przypisanego do rejestru, w którym następuje kojarzenie operacji rozchodowych z przychodowymi.

Rozrachunki związane z wyceną – konto złotówkowe

Rozrachunki związane z wyceną – konto walutowe